Sân quần vợt thường là một nguồn cảm hứng của thời trang. Cầu thủ mặc gì trên sân, mặc ra sao, về sau thường trở thành thứ người ta nhìn lại từ góc thời trang. Wimbledon năm 1919, tay vợt Pháp hai mươi tuổi Suzanne Lenglen bước ra sân trong chiếc váy dài đến bắp chân và áo ngắn tay. Ở thời nữ vận động viên vẫn quen váy dài và nhiều lớp bó buộc, bộ trang phục ấy tỏ ra cực kỳ táo bạo, cũng cho chạy và vung vợt thêm nhiều tự do. Người ta nhớ trận đấu của bà, cũng nhớ vạt váy bay theo bước chân.

Suzanne Lenglen

Ngoài vạt váy, vợt cũng không ngừng thay đổi. Từ khung vợt gỗ đến vật liệu và kết cấu mới, mỗi lần điều chỉnh đều đáp lại nhu cầu cảm giác đánh bóng khác nhau trong tay cầu thủ. Năm 1967, Wilson T2000 ra đời. Billie Jean King cầm nó giành chức vô địch Giải vô địch Mỹ năm đó, trở thành tay vợt đơn đầu tiên dùng vợt không làm bằng gỗ đoạt danh hiệu cấp Grand Slam. Trước đó, vợt quần vợt gần như luôn làm bằng gỗ.

Wilson, khởi đầu từ năm 1914, kéo dài cuộc tìm tòi ấy đến hôm nay. Còn cuộc sống xoay quanh một cây vợt còn có mặt khác ngoài sân đấu: chỉnh vợt trước khi lên sân, trò chuyện với bạn chơi sau khi kết thúc, và trong khoảng nghỉ giữa những nhịp vung vợt, một quãng nghỉ chẳng cần phải vội.

Giờ đây, Wilson dành cho những khoảnh khắc ấy một phòng khách ở Thượng Hải. Ngày 29 tháng 9, cửa hàng khái niệm đô thị Thanh Đệ khai trương tại số 338 đường Tự Trung, Tân Thiên Địa. Những đời vợt, xưởng căng dây và quầy nước được đặt vào một không gian thạch khố môn. "Trên sân thắng, trong đời sống" — lần này, câu chuyện từ sân đấu tiếp tục mở vào ngõ phố.

Quần vợt Thượng Hải ban đầu mang vài phần khí chất từ bên ngoài đến. Sau khi cảng được mở, môn này theo kiều dân đổ bộ. Trước năm 1874, nơi đây đã có hội đánh vợt. Vật liệu xây hai sân cỏ được vận chuyển bằng đường biển từ Nagasaki, Nhật Bản.

Năm 1879, chỉ hai năm sau giải Wimbledon đầu tiên, giải đấu ở Thượng Hải đã dùng luật của Wimbledon. Về sau, quần vợt dần bước ra khỏi thảm cỏ. Trường của nhà thờ và hội thanh niên đưa nó đến với người trẻ. Các sân công cộng quanh đường Khang Thê, đường Cáp Đồng nổi tiếng gần xa. Ở thành phố lớn nhất Viễn Đông lúc bấy giờ, chơi quần vợt thành một việc lịch sự và hợp mốt.

Rồi quần vợt không còn chỉ thuộc về kiều dân. Thập niên 1950, Thượng Hải có những tay vợt như Mai Phúc Cơ, Chu Chấn Hoa. Năm 1959, hai người phối hợp giành chức vô địch đôi nam tại một giải mời quốc tế. Lần vô địch này được ghi nhận là lần đầu một cặp vận động viên Trung Quốc đăng quang ở giải quần vợt quốc tế. Hôm nay, Thượng Hải là thành phố duy nhất ở châu Á đăng cai giải ATP 1000, số người chơi quần vợt hơn một triệu, sân hơn hai nghìn bốn trăm mặt.

Cũng từ bên ngoài đến rồi định cư ở Thượng Hải còn có thạch khố môn. Bên ngoài nó mang đặc điểm nhà phố liền kề kiểu châu Âu, bên trong vẫn giữ giếng trời, phòng khách và phòng cánh của nhà Giang Nam. Một nửa là khung phương Tây, một nửa là đời sống bản địa. Nhiều năm sau, ngõ cũ Tân Thiên Địa được cải tạo, từ chỗ ở thành chỗ tiếp khách.

Wilson Thanh Đệ tìm thấy tên mình từ đây. "Thanh" lấy từ gạch xanh của thạch khố môn, cũng hô ứng cây cỏ trong sân. "Đệ" là tư dinh, là nhà tao nhã, là một căn nhà có thể tiếp khách. Trên nền một dinh thự thạch khố môn, tạo cho người chơi quần vợt một chỗ tiếp khách riêng, đó chính là Thanh Đệ.

Địa chỉ cũ của sân Thanh Đệ có thể truy về trung tâm thương mại liên hợp Phục Hưng, một tên tuổi lâu đời của Thượng Hải. Mặt gạch xanh dưới chân, bậc thềm, lan can, còn cả điêu khắc gỗ, đều được giữ nguyên, rồi thêm các sắp đặt nghệ thuật. Bước vào khu trưng bày, vợt gỗ thời xưa và các đời vợt kinh điển về sau xếp lần lượt, như một bảo tàng nhỏ. Mặt vợt gỗ nhỏ, trọng lượng không nhẹ. Đặt cạnh vợt hôm nay, có thể đọc được sự lựa chọn cảm giác của từng thế hệ tay vợt.

Chuyện cũ của vợt gỗ và ngày xưa của gạch xanh đứng cạnh nhau ở đây, đều được thời gian mài thành chất ấm. Những khung vợt và mặt vợt khác nhau cho lịch sử thương hiệu một hình hài có thể lại gần xem và so sánh. Với người đã quen trang bị hôm nay, dừng trước một cây vợt cũ cũng như nhận lại món đồ quen trong tay: nó từng có hình dạng gì, rồi theo sự phát triển của môn thể thao, từng bước đến hiện tại ra sao.

Vợt cũ kể nguồn cội của Wilson, gạch xanh và điêu khắc gỗ giữ ký ức đời sống Thượng Hải. Chúng gặp nhau ở Thanh Đệ, để câu chuyện thương hiệu trăm năm rơi vào một không gian có sân, có ý vị phòng khách. Lịch sử vì thế trở nên gần. Một lần dừng chân khi dạo cửa hàng cũng có thể là khởi đầu để hiểu quần vợt.

Kiến trúc sư, nhà sáng lập Signyan Design Tạ Kha

Sức hút của một phòng khách thường nằm ở chỗ: sau khi người ta bước vào, họ muốn nán lại thêm một lúc.

Thanh Đệ do kiến trúc sư, nhà sáng lập Signyan Design Tạ Kha đảm nhiệm, lấy "không chỉ trên sân" làm khái niệm cốt lõi, từ từ trải đời sống ngoài sân của người chơi quần vợt. Chọn đồ, xem trưng bày, gặp bạn, hoặc chỉ ngồi nghỉ, đều tìm được chỗ tương ứng ở đây.

Khu vườn ở lối vào đã dọn nhịp cho sự thong thả ấy. Tủ kính dọc phố để cảnh trong nhà mở ra đường. Từ đi ngang trước tủ kính, đến bước vào vườn, rồi vào trong nhà, đường nét của một cửa hàng dần hiện ra, cũng cho người ta thời gian để từ từ nhận ra nó.

Mặt gỗ sẫm, kim loại làm cũ và đá màu kem khiến tông màu trong nhà lắng xuống. Đồ nội thất nối tiếp hơi thở cổ của không gian, lại để lại dấu Wilson trong từng chi tiết: tường bảng lỗ ghép thành tranh, sofa và ghế ngồi nghệ thuật mượn dấu nhận diện của thương hiệu, in lưới lụa để dựng lại họa tiết kinh điển. Những ký hiệu thương hiệu quen thuộc thành chi tiết nhỏ có thể nhận ra khi ngồi xuống, khi quay người.

Trang phục, giày và vợt cũng được đặt vào các cảnh ấy. Hàng mới và nội thất, cách bày biện, soi vào nhau, để phong cách quần vợt có phần nối dài ngoài sân. Từ một cây vợt chuẩn bị mang lên sân, đến một bộ quần áo mặc hàng ngày, người ta có thể theo nhu cầu của mình mà chọn từ từ.

Điều này cũng hô ứng mối liên hệ ban đầu giữa quần vợt và thời trang. Những thiết kế đi từ sân đấu vào tủ áo sở dĩ được mặc đi mặc lại, chính vì chúng vừa để vận động tự do vừa giữ sự chỉn chu hàng ngày. Ở Thanh Đệ, quần áo trở lại cảnh đời sống, phong cách quần vợt cũng có hình hài cụ thể hơn.

Không gian không định trước mục đích cho mỗi lần dừng. Có thể xem vợt trước, rồi xem quần áo, cũng có thể ngồi cùng bạn, nói nốt câu chuyện vừa rồi. Ý của "không chỉ trên sân" nằm trong khoảng dư ấy: ngoài việc chơi nghiêm túc, người ta cũng có thể có nhịp của riêng mình.

Chỗ thú vị nhất của cửa hàng là quầy thu ngân, quầy nước và xưởng căng dây được xếp trong cùng một khu. Thiết kế gọi nơi đây là "ba đôi tay": tay người căng dây, tập trung như người lên dây đàn; tay người chơi quần vợt, tinh tế cảm nhận độ cân bằng và hiệu năng của vợt; tay người sống, thì nâng tách cà phê, giở tập tranh. Dịch vụ chuyên môn, điểm xuất phát của thi đấu và đời sống thường ngày nối thành một lối sống trên cùng một mặt bàn.

Sau khi giao vợt cho người căng dây, bạn chơi không phải đứng chờ khô. Họ có thể đứng trước bàn căng dây, xem một cây vợt được chỉnh từng chút đến trạng thái tốt nhất, cũng có thể uống một tách cà phê, nói với bạn về ván vừa đánh. Cảm cái khéo của nhà thiết kế: "Chúng tôi sẽ học lại cách dùng đôi tay để cảm nhận cuộc sống, dùng thời gian để mài giũa đam mê."

Ngày khai trương, Đàm Trác và Hồ Nhất Thiên đến Thanh Đệ, tham quan và trải nghiệm phòng khách mới mở này.

Diễn viên, nghệ sĩ Đàm Trác

Với Đàm Trác, bước vào Thanh Đệ là nảy ra một sự gần gũi tự nhiên. Vừa là diễn viên, vừa là người sáng tác nghệ thuật không gian xuyên ngành, bà thấy gạch xanh, mặt gỗ và sắp đặt nghệ thuật ở đây rất quen, như bước vào một không gian sống được tuyển bày kỹ. Tại đây, bà trải một ván quần vợt thư thái. Thanh lịch không chỉ là sự điềm tĩnh đã được mài trên màn ảnh, mà còn là biết tìm nhịp sống của mình giữa lúc tập trung vung vợt và lúc rút ra nghỉ.

Diễn viên Hồ Nhất Thiên

Diễn viên trẻ Hồ Nhất Thiên mang theo sự tập trung và điềm đạm vốn có. Thái độ ấy thông với quần vợt: quần vợt như đời người, tập trung từng nhịp của hiện tại. Thiếu niên còn xanh hôm nay cũng có thể là bậc thầy của ngày mai. Trong mỗi lần vung vợt và mỗi lần lắng xuống, quần vợt cho anh sức tập trung và niềm tin mạnh hơn. Trong xưởng căng dây của Thanh Đệ, một cây vợt cũng được chỉnh từng chút như vậy đến trạng thái tốt nhất. "Trên sân thắng" nói đúng sự vượt mình liên tục ấy. Đặt lên một diễn viên, đó là coi mỗi vai diễn đều là một điểm xuất phát mới.

Một người đi lại giữa sáng tác nghệ thuật và màn ảnh, một người học và tích lũy kinh nghiệm trong những vai khác nhau. Hai người mỗi người một đường, vẫn tiến về phía trước. Còn Thanh Đệ vừa khéo là một không gian dành sẵn cho "thời gian". Ở đây, mua sắm không còn là một hành vi tiêu dùng đơn lẻ, mà là một cuộc tìm lối sống hòa thể thao, trải nghiệm và giao tiếp.

Với nhiều người yêu quần vợt hơn, sự quen với Thanh Đệ có lẽ sẽ bắt đầu từ một lần căng dây. Mang vợt đến, lúc chờ thì xem trưng bày, rồi phát hiện một chỗ hợp để ngồi nói chuyện. Một lần ghé có chút thu hoạch, lần sau lại thêm một lựa chọn để gặp bạn chơi. Ngày thường của phòng khách thành phố cũng từ những lần qua lại như vậy mà dần thành hình.

Sự tập trung của Wilson vào quần vợt, ở đây rơi xuống những chỗ rất nhỏ: vừa quan tâm vợt được dùng ra sao, vừa để cho người dùng nó khoảng nghỉ và khoảng nói chuyện. Dịch vụ chuyên môn giữ mối liên hệ giữa người và thương hiệu, còn một tách cà phê, một đoạn chuyện phiếm, khiến mối liên hệ ấy thêm hơi ấm của đời sống.

Hơn một trăm năm trước, các tay vợt thay vạt váy để sự tự do của vận động dần đi vào thời trang. Hôm nay, ảnh hưởng của quần vợt lên ngày thường vẫn đang kéo từ tủ áo ra những nơi xa hơn. Nó liên quan đến mặc gì, cũng liên quan đến lúc rảnh đi đâu, gặp ai, và dùng một khoảng thời gian của mình như thế nào.

Thanh Đệ để chỗ cho những ngày thường ấy. Cây cỏ trong sân, vợt cũ trong khu trưng bày, đồ đang chờ căng dây trong xưởng, cùng hợp thành nội dung của phòng khách Thượng Hải này. Có người đến theo lịch sử thương hiệu, có người mang một cây vợt cần bảo dưỡng, cũng có người muốn tìm với bạn một chỗ để nói thêm một lúc về quần vợt.

"Trên sân thắng, trong đời sống" — chữ "trong" là ngõ của Tân Thiên Địa, cũng là những khoảnh khắc đáng dừng lại sau khi môn thể thao hòa vào đời sống. Thời gian chờ một cây vợt vừa đủ để ngồi ở đây.

Cập nhật lúc 2026-10-03 19:11